OPERASI HITUNG BILANGAN BULAT


Penjumlahan, Pengurangan, Perkalian, dan Pembagian

A.      Penjumlahan Bilangan Bulat
Ada beberapa aturan yang harus diketahui, yaitu:
1.  Semua bilangan bulat positif jika dijumlahkan dengan bilangan bulat positif menghasilkan bilangan bulat positif.
Positif + positif = positif
Contoh:
30 + 3 = 33
41 + 10 = 51

2.  Semua bilangan bulat jika dijumlahkan dengan nol menghasilkan bilangan-bilangan bulat itu sendiri.
a + 0 = a, berlaku untuk semua bilangan bulat yang diwakili oleh a
Contoh:
5 + 0 = 5
0 + (-4) = -4

3.    Ada tiga kemungkinan jika bilangan bulat positif dijumlahkan dengan bilangan bulat negatif.
1.      Menghasilkan bilangan bulat positif, jika angka bilangan bilangan bulat positif lebih besar daripada angka bilangan bulat negatif.
Contoh:
30 + (-14) = 16
-1 + 9 = 8

2.   Menghasilkan bilangan bulat negatif, jika angka bilangan bulat negatif lebih besar dari pada angka bilangan bulat positif.
     Contoh:
7 + (-21) = -14

3.      Menghasilkan bilangan nol, jika dijumlahkan dengan lawannya.
      Contoh:
3 + (-3) = 0
-4 + 4 = 0

4.   Semua bulat negatif jika dijumlahkan dengan bilangan bulat negati menghasilkan bilangan  bulat negatif.
Negatif + negatif = negatif
Contoh:
-20 + (-2) = -22
-10 + (-5) = -15

B.      Pengurangan Bilangan Bulat
1.       Ada tiga kemungkinan jika bilangan bulat positif dikurangi bilangan bulat positif.
1)  Menghasilkan bilangan bulat posotif, jika angka bilangan yang dikurangi lebih besar daripada angka pengurangnya.
Contoh:
19 – 13 = 6
30 – 14 = 16

2)     Menghasilkan bulangan bulat negatif, jika angka bilangan pengurang lebih besar daripada angka bilangan yang dikurangi.
      Contoh:
23 – 26 = -3
16 – 18 = -2

3)  Menghasilkan bilangan nol, jika angka bilangan yang dikurangi sama dengan angka bilangan pengurang.
      Contoh:
8 – 8 = 0
20 – 20 = 0

2.       Bilangan bulat positif dikurangi bilangan bulat negatif menghasilkan bilangan bulat positif.
Positif – negatif = positif
Contoh:
17 – (-5) = 22          sama dengan 17 + 5 = 22
4 – (-8) = 12            sama dengan 4 + 8 = 12

3.      Bilangan bulat negatif dikurangi bilangan bulat positif menghasilkan bulat negatif.
Negatif – positif = negatif
Contoh:
-16 – 3 = -19
-15 – 9 = -24

C.      Perkalian Bilangan Bulat
1.  Bilangan bulat positif jika dikalikan dengan bilangan bulat positif menghasilkan bilangan bulat positif.
Positif × positif = positif
Contoh:
6 × 7 = 42
15 × 3 = 45

2.    Semua bilangan bulat jika dikalikan dengan nol menghasilkan bilangan nol.
a × 0 = 0, berlaku untuk semua bilangan bulat yang diwakili oleh a
Contoh:
26 × 0 = 0
0 × (-7) = 0

3. Bilangan bulat positif jika dikalikan dengan bilangan bulat negatif atau sebaliknya menghasilkan bilangan bulat negatif.
Positif × negatif = negatif
Negatif × positif = negatif
Contoh:
35 × (-2) = -70
-5 × 5 = -25

4.  Bilangan bulat negatif jika dikalikan dengan bilangan bulat negatif menghasilkan bilangan bulat positif.
Negatif × negatif = positif
Contoh:
-3 × (-3) = 9
-9 × (-4) = 36

D.      Pembagian Bilangan Bulat
1.    Bilangan bulat positif jika dibagi dengan bilangan bulat positif menghasilkan bilangan bulat positif.
Positif : positif = positif
Contoh:
24 : 2 = 12
10 : 5 = 2

2.    Bilangan bulat positif jika dibagi dengan bilangan bulat negatif atau sebaliknya menghasilkan bilangan negatif.
Positif : negatif = negatif
Negatif : positif = negatif
Contoh :
14 : (-7) = 2
-12 : 4 = -3

3.  Bilangan bulat negatif jika dibagi dengan bilangan bulat negatif menghasilkan bilangan   positif..
Negatif : negatif = positif
Contoh:
-15 : (-3) = 5
-8 : (-2) = 4


Sumber:
Winarni dan Soetarman, P. 2004. Rumus-Rumus Matematika Berhitung Lengkap. NUSANTARA. Surakarta

Komentar